Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορώ να χρησιμοποιήσω ένα έργο που έχει δημιουργηθεί από κάποιο άλλο πρόσωπο και προστατεύεται με την πνευματική ιδιοκτησία; 5 Μαρτίου 2021 – Tags: , , , ,

Η άδεια του δημιουργού ή άλλου δικαιούχου είναι αναγκαία για τη νόμιμη χρήση του προστατευόμενου έργου. Αυτή χορηγείται στο πλαίσιο συμβάσεων ή αδειών εκμετάλλευσης που καταρτίζονται εγγράφως και μπορεί να συνεπάγονται την καταβολή αμοιβής. Μία σειρά νομοθετικών πρωτοβουλιών θέσπισαν το νομικό πλαίσιο για τα ανοικτά δεδομένα, όπως ο νόμος για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών και δεδομένων του δημόσιου τομέα, ο νόμος για τη Διαύγεια και ο νόμος για τα γεωχωρικά δεδομένα. Η ανοικτή πρόσβαση υποστηρίζεται στην Ελλάδα από την ακαδημαϊκή και επιστημονική κοινότητα με στόχο την προώθηση της ελεύθερης ανταλλαγής πληροφοριών, την ανοικτή πρόσβαση σε επιστημονικό υλικό και τη δημόσια διάθεση και διαφύλαξη ψηφιακού περιεχομένου.

Επίσης, πολλά έργα δημοσιεύονται στο πλαίσιο αδειών ανοικτού περιεχομένου, όπως οι άδειες Creative Commons. Η περαιτέρω χρήση αυτών των έργων, παρότι εξακολουθεί να υπόκειται στους όρους της άδειας που χορηγεί ο δικαιούχος, τις περισσότερες φορές δεν προϋποθέτει την προηγούμενη άδεια του δικαιούχου. Η ελληνική νομοθεσία για την πνευματική ιδιοκτησία προβλέπει έναν κλειστό κατάλογο περιορισμών. Επιτρέπεται, χωρίς την άδεια του δημιουργού και χωρίς αμοιβή, η παράθεση συντόμων αποσπασμάτων από έργο άλλου νομίμως δημοσιευμένου για την υποστήριξη της γνώμης εκείνου που παραθέτει ή την κριτική της γνώμης άλλου, εφόσον η παράθεση των αποσπασμάτων είναι σύμφωνη με τα χρηστά ήθη και η έκταση των αποσπασμάτων δικαιολογείται από τον επιδιωκόμενο σκοπό.

Η παράθεση του αποσπάσματος πρέπει να συνοδεύεται από την ένδειξη της πηγής και των ονομάτων του δημιουργού και του εκδότη, εφόσον τα ονόματα αυτά εμφανίζονται στην πηγή. Η παράθεση μεγάλων αποσπασμάτων είναι παράνομη, ακόμη και όταν μνημονεύεται η πηγή. Η παράθεση πρέπει να γίνεται για υποστήριξη της γνώμης ή για άσκηση κριτικής και να μην αποτελεί αποκλειστική πηγή για τη συγγραφή ενός βιβλίου. Η παράθεση ολόκληρου έργου είναι παράνομη. Με ειδικές διατάξεις ρυθμίζονται οι επιτρεπόμενες χρήσεις των ορφανών έργων.